عوارض اسپاینال - قسمت سوم
· ایجاد فتق:
سینگولیت یا ساب فالسین:
که در این نوع فتق قسمتی از مغز در زیر falx به سمت مقابل حرکت می کند.
آنکال:
قسمتی از مغز از ناحیه چادرینه جابجا می شود و میتواند سبب فلج عصب زوج 3 کرانیال و در نتیجه ایجاد آنیزوکوریا شود.
سنترال:
فتق آنکال دوطرفه.
تونسیلار:
افتادن مغز از فورامن مگنوم.
کالوارین:
که حین جراحی و تروما ایجاد می شود و ربطی به اسپاینال ندارد.
· هیدروسفالی غیرارتباطی:
در اثر کشیدگی عروق مغزی پاره می شود و سبب هماتوم ساب دورال و در نتیجه ایجاد لخته در ویلوس های آراکنوئید میشوند.
· High spinal anesthesia:
به فرایند بالا رفتن سطح بیحسی گفته میشود.
علائم:
ü هایپوتانسیون سیستمیک.
ü تهوع.
ü بیقراری.
ü خارش در ناحیه اطراف لبها و بینی.
ü صوت نجوا.
عوامل موثر بر High spinal به چهار دسته تقسیم می شوند:
1/ عوامل وابسته به بیمار:
ü سن
ü قد (کوتاه بودن).
ü وزن
ü جنسیت (معمولا در زنان شایعتر است).
ü فشار داخل شکمی
ü وضعیت آناتومی ستون فقرات (هرچه کیفوز کمر بیشتر باشد انتشار سفالیک بیشتری داریم که با گذاشتن پد در ناحیه زیر زانو میتوانیم این مشکل را تا حدودی برطرف کنیم).
ü پوزیشن (مهمترین فاکتور).
2/ عوامل وابسته به تکنیک :
ü مکان تزریق (هرچه بالاتر صورت گیرد خطر بیشتری خواهد داشت).
ü نوع نیدل کاربردی (نیدل نوک مدادی دارای خطر بیشتری است).
ü زاویه تزریق
ü سرعت تزریق (هرچه بیشتر باشد خط بیشتری خواهد داشت؛ بخصوص محلول های هایپوبار).
ü استفاده از تکنیک باربوتیج (barbotage).
3/ عوامل مربوط به CSF :
ü میزان CSF (هرچه کمتر باشد خطر بیشتر است).
ü فشار CSF که بوسیله سرفه، زور زدن و مانور والسالوا تحت تاثیر قرار می گیرد(هرچه فشار ICP بیشتر باشد فشار CSF بیشتر خواهد بود که در نتیجه CSF گردش بیشتری خواهد داشت و خطر را بیشتر می کند).
4/عوامل مربوط به داروی کاربردی:
ü غلظت داروی بیحس کننده.
ü میزان حجم داروی بیحس کننده.
ü چگالی داروی بیحس کننده (باریسیته).
ü دمای دارو.
ü قدرت داروی بیحس کننده.
ü اضافه کردن وازوکانسترکشن ها.
عواملی که احتمالاً در ایجاد high spinal کم اهمیت اند:
ü اضافه کردن منقبض کننده های عروقی.
ü سرفه.
ü زور زدن .
ü زایمان.
ü باربوتیج (barbotage).
ü سرعت تزریق (بجز محلول های هایپوبار).
ü سوزن برنده (بجز سوزن های نوک مدادی).
ü جنسیت.
ü وزن.
مهمترین عوامل موثر بر ایجاد high spinal :
فاکتور های قابل کنترل:
ü دوزاژ دارو: حجم × غلظت.
ü مکان تزریق.
ü باریسیته محلول.
ü پوزیشن بیمار.
فاکتورهای غیر قابل کنترل:
ü حجم CSF
ü چگالی CSF
اگرچه سرعت تزریق در آزمایشات بیشتر از 0.1-.02 ml/sec بوده است ولی تاثیر آنچنانی نداشته .
· Total spinal anesthesia:
به بلوک حسی – حرکتی بیش از حد همراه با کاهش سطح هوشیاری که بلافاصله پس از تزریق دارو مشخص میشود.
آپنه به دلیل فلج ایسکمیک مراکز تهویه مدولا به علت هایپوتانسیون شدید( کاهش خونرسانی) رخ می دهد.
فقدان هوشیاری به دلیل اثر مستقیم بی حس کننده در بالای فورامن مگنوم و یا به علت کاهش شدید فشار خون اتفاق می افتد.
درمان:
ü حفظ راه هوایی.
ü پشتیبانی از گردش خون بیمار (با تجویز بموقع سمپاتومیمتیک ها، مایعات،10-5 درجه سر بیمار را پایین میدهیم ونیز باید توجه داشت که اگر سر بیمار را بالا دادیم ایسکمیک مدولا اتفاق می افتد).
ü انتوباسیون تراشه که در افراد اطمینان بخش و در افرادی که شکم پر هستند( زنان حامله) اجباری می باشد.
ü در این موقعیت ها اگر بیمار دیسترس تنفسی داشته باشد و یا آپنه کند بیحسی را به G.A تبدیل می کنیم.
v در صورتی که دیسترس تنفسی و آپنه وجود دارد اما هوشیاری و BP بیمار نرمال است بهتر این است که قبل از القا از هوشبرهای داخل وریدی استفاده کنیم.
· تهوع:
تهوع پس از بیحسی اسپاینال میتواند نشانه هایپوتانسیون سیستمیک که منجر به ایسکمیک مغز شده است می باشد.
درمان:
میتواند با داروهای مقلد سمپاتیک برطرف شود.
تهوع میتواند ناشی از اثرات بی رقیب پاراسمپاتیک بر سیستم گوارشی باشد.
درمان:
آتروپین و یا متوکلوپرامید، اندانسترون،دولاسترون و...
v در بیمار هوشیار سر تخت بالا و در بیمار بیهوش سرتخت باید پایین قرار گیرد.
· احتباس ادرار:
بهتر است از هیدراته کردن بیش از حد افرادی که تحت اعمال جراحی کوچک با اسپاینال هستند پیشگیری شود اما جایگزینی مایع کافی جهت حفظ پیش بار و جلوگیری از هایپوتانسیون و پیشرفت برادی کاردی و آسیستول ضروری است.
v تجویز و اضافه کردن اپی نفرین به محلول بیحس کننده موجب تاخیر در زمان تخلیه می شود.
